А Ы Е О Б Ԥ П Д Дә Ҭ Ҭә Т Тә Г Гә Гь Қ Қә Қь К Кә Кь Ҟ Ҟә Ҟь Ӡ Ӡә Ц Цә Ҵ Ҵә Џ Џь Ҽ Ч Ҿ Ҷ В Ф З С Ж Жә Жь Ш Шә Шь Ӷ Ӷә Ӷь Х Хә Хь Ҳ Ҳә М Н Р Л У И Ҩ
Еҭных — божество моря, побережья еизқәырха — плавание на спине
абаӷәаза — порт, бухта, гавань абарзал — белуга абыркьыл — перила (судна) абӷанҷ — галька абӷарӡса, бз. абӷарӡʹсʹа — плавание на спине
аԥаҵақьыиа — сом, усач аԥашәпсыӡ, бз. аԥаш(?)әпсʹыӡ — сом аԥаран — паром аԥаҩ — обрывистый берег аԥышә — нос корабля аԥынҵа, бз. аԥынҵʹа — нос корабля лит. аԥырсал — якорь аԥҟаш // аԥҟыш — сазан лит. аԥсардаҳан // аԥсырдаҳан — сельдь аԥсыԥцарҭа, бз. аԥсыԥцʹарҭа — жаберная крышка аԥсыӡ, бз. аԥс’ыӡ — рыба аԥсыӡтә, бз. аԥсʹыӡтә — рыбный аԥсыӡтә (бз. аԥсʹыӡтә) ҷаб — рыбий клей аԥсыӡтәан, бз. аԥсʹыӡтәан — уха аԥсыӡкыга (бз. аԥсʹыӡкыга) ӷба — рыболовное судно аԥсыӡкырҭа, бз. аԥсʹыӡкырҭа — место рыбной ловли аԥсыӡкыҩ, бз. аԥсʹыӡкыҩ — рыбак, рыболов аԥсыӡкра, бз. аԥсʹыӡкра — рыбалка аԥсыӡкәтаӷь, бз. аԥсʹыӡкәтаӷь — икра аԥсыӡсса, бз. аԥсʹыӡсʹсʹа — малек аԥсыӡшша, бз. аԥсʹыӡшша — рыбий жир лит. аԥсырхә — жаберная крышка лит. аԥсқьарра — браконьерство аԥсҟы, бз. аԥс’ҟы — руль (судна) аԥсҟыкҩы, бз. аԥсʹҟыкҩы — рулевой лит. аԥсры — трюм аԥслымӡ // аԥслынӡ, бз. аԥс’лымӡ — песок аԥшатлакә // аԥшатлагә — шторм, смерч аԥшаҳәа — аԥшыхәырҭа — аԥра — парус аԥра аиқәҳәаларҭа — риф аԥраш — парус аԥрашхәа, бз. аԥрашхʹәа — парусник аԥраӷба — парусное судно аԥрахәа, бз. аԥрах’әа — косой парус, апсель аԥрамгәа — бюк аԥрау — большой парус аԥҩар — лобан
адаӷаҷыиа // адыӷаҷа — рак адаӷьрӡса, бз. адаӷьрӡʹсʹа — брасс (стиль плавания) адарач // адарч — конусообразная корзина для рыбной ловли адж. адалӷа — волна адырӷыӷ — горбыль адоурҳан — катран адгьылбжьаха — остров адгьылҿацә — полуостров
лит. аҭкәыицар — карась аҭҟәа — пленник аҭҟәара — пленение (на море) аҭҳәыш — ров, впадина (на берегу моря) аҭрыс, бз. аҭрысʹ — южная быстрянка, селедка аҭлаԥ — лобан лит. аҭлаԥс — сардина
абж. атыҩ — плот атоԥра — нерест, икрометание атроԥ // атоԥ атоԥ — южная быстрянка
ага — берег (морской) Ага иықәыу — находящееся на побережье Ага инцәахәы (бз. инцәахʹәы) — морское божество агаҿа — побережье агаҿатә — прибрежный лит. агазҽазра — качка лит. агазгара — качка аганрӡса // аганрӡца, бз. аганрӡʹцʹ/сʹа — плавание на боку агауарба — береговой орел (который мог унести крупного зверя и даже человека) агауаҩ — прибрежный житель лит. агыцаԥшь — барабулька Агных — божество побережья агәыҵаԥшь — барабулька агәышԥырӡсага, бз. агәышԥырӡʹсʹага — грудной плавник агәырх — плавание на спине агәылшьап — крокодил, дракон
ақәԥа — конусообразная корзина с узким основанием для ловли рыбы ақәны — лит. ақьауқьас — шиповка (рыба)
акаԥдан — капитан акаԥдан иықәгыларҭа — капитанский мостик акаҭ // акаҭа — сеть (рыболовная) акамшьыиа // ахамшьыиа — хамса акан — чешуя (рыбы) аканџьа — баркас, челн, парусное судно акалмаҳ // акамлаҳ — форель адж. акаиыф — каюк акыдгыларҭа — пристань акыӷәра — корма акра — маяк; мыс, угол (на море) акәалӡӷба, бз. акәалӡʹӷба — акәыцҳа, бз. акәыцʹҳа — конусообразная плетеная корзина для ловли рыбы акәырҭ // ақәырҭ — икра акьынҷа — название вида рыбы
аҟиар — волокуша аҟәанда — теплый аҟәандашьышьра — аҟәара // аҟәары — каменистый берег, пляж аҟәараш // аҟәарыш — белый берег; белые камни на берегу моря
аӡааҟәрылара — утонуть аӡааҳәҳәара — полувсплывший аӡааршә, бз. аӡаарсʹә — закидная сеть аӡаалара — войти в море (воду) аӡакәкәалара — утонуть аӡаҵа — дно воды (моря) аӡазҳара, бз аӡазʹҳара — разлив аӡыбжьаҽҽара — место, где вода (течение, река) пробивается через теснину аӡыбжьаха — залив аӡыбжьанда — пролив аӡыбжьара — междуречье аӡыгага — темный горбыль аӡыҵалара — залить (покрыть сплошь водой) аӡыҵыиаа — водоросль аӡыжьпсыӡ, бз. аӡыжьпс’ыӡ — голавль аӡыхгылара, бз. аӡыхʹгылара — рейд; встать на рейд аӡыӷӷара — мель аӡырҳәцәа — пираты аӡырҳәра — морской разбой неол. аӡылаҟәра — отлив, опускание воды аӡеибафара — водоворот аӡеилаҽҽара — водоворот аӡеилашыра — водоворот аӡеилаҩынтра — водоворот аӡсара // аӡсра, бз. аӡʹсʹара — плавать; плавание аӡсаҩ, бз. аӡʹсʹаҩ — пловец аӡхалара // аӡыххалара, бз. аӡыхʹхалара — долго пребывать в море (в воде) аӡхыгара, бз аӡхʹыгара — переправлять (через реку, море) аӡхыӡлара, бз. аӡх’ыӡ’лара — пропасть в плавании аӡхыҵра, бз. аӡх’ыҵра — потоп, наводнение; приплыть аӡхыҵәара, бз. аӡхʹыҵәара — накрываться водой; наводнение аӡхыҽҽара, бз. аӡх’ыҽҽара — перекатываться (о волне); водопад аӡхылара, бз. аӡх’ылара — выходить в плавание аӡлеира — прилив
лит. ацыԥхьқәа — брызги ацәыбла — окунь неол. ацәымзыркыра — маяк ацәқәырԥа — волна ацәқәырԥадыу — вал ацәқәырԥара — волнение (морское) ацәҵыхә, бз. ацәҵыхʹә — смерч
аҵааҟәрылара — тонуть, опускаться на дно аҵанарӡра, бз. аҵанарӡʹра — уйти на дно моря (стать жертвой моря) лит. аҵарда — киль аҵауылара — глубина аҵыхәа, бз. аҵыхʹәа — хвостовой плавник аҵыхәсыгә, бз. аҵых’әс(?)ыгә — ставрида аҵыхәшәыгә, бз. аҵых’әсʹәыгә — ставрида абж. аҵеред — голавль аҵәырҭ — гарпун, острога аҵәырхәа, бз. аҵәырх’әа — гарпун лит. аҵәыларс — острога аҵәгәыр // ацәгәыр — крючок (для рыбной ловли); удочка
аҽаҭара — аҽалажьра — броситься в воду
аҿықә — аҿықәгылара — причалить, причаливать лит. аҿықәсыла — прибой аҿыӡәӡәаара — отмывать лит. аҿышәҭа — борт аҷарқал — мерланка лит. аҷыҷымса — аҷныш — чайка
авакьыц — деревянная обшивка борта аварала аӡсара (бз. аӡʹсʹара) — плавание на боку
афырҭын — буря, ураган, шторм афыифа — бычок афлыка — парусное судно, фелюга
азандал — баржа, корабль лит. азалам — белуга азыхәԥша — зихский (северный) ветер
асеиҳаҷ — усач асқьала — пристань
лит. ажәынҭхь — севрюга, осетр ажәҩа, бз. азʹәҩа — весло ажәҩаҭых, бз. азʹәҩаҭых — кроль (стиль плавания)
ашыцәа — место, удобное для укрывания лодки, корабля ашхәа, бз. ашх’әа — лодка ашхәаԥынҵаҵәыр, бз. ашхʹәаԥынҵʹаҵәыр — каноэ (остроносая лодка) ашхәаҭаныҟәарҭа, бз. ашхʹәаҭаныҟәарҭа — канал ашхәаҭыԥ, бз. ашхʹәаҭыԥ — место лодки ашхәацәырҭа, бз. ашхʹәацәырҭа — судоверфь ашхәаҿаҳәарҭа, бз. ашхʹәаҿаҳәарҭа — местор прикола лодок ашхәар, бз. ашх’әар — пираты, флотилия ашхәарныҟәаҩ, бз. ашхʹәарныҟәаҩ — лодочник ашәах, бз. асʹәахʹ — пена ашәыбӷьы, бз. ас’әыбӷьы — колюшка (рыба) лит. ашәынгьар — губка (морская) ашәԥсыӡ, бз. аш(?)әԥсʹыӡ — вид рыбы ашәиаҟь, бз. асʹәеиаҟьа — камбала ашьарӡса // ашьырӡса, бз. ашьарӡʹсʹа — эстафетное плавание ашьарӡсра // ашьырӡсра, бз. ашьарӡʹсʹра — эстафетное плавание лит. ашьҭыҵра — прилив
аӷба — корабль, судно, пароход аӷба акра — укачаться на корабле аӷбабеираҟ — флюгарка аӷбаԥшыра — место наблюдения за кораблем аӷбатә ҭел — судовой телеграф аӷбатәара — рейд аӷбагылара — причал аӷбаҟаҵара — кораблестроение аӷбаҟаҵарҭа — верфь, док аӷбаҟаҵаҩ — корабел аӷбацәырҭа — верфь аӷбаҵа — дно (судна) аӷбаҵәа — корабельное яблоко (сорт яблок) аӷбажь — корабельный виноград (сорт винограда) аӷбашаха, бз. аӷбашах’а — канат (морской) аӷбахәамц, бз. аӷбах(?)әамцʹ — корпус корабля аӷбамҩа — рейс корабля аӷбамҩаеилкаага — лоция аӷбамҩадырыҩ — лоцман аӷбаныҟәацара, бз аӷбаныҟәацʹара — судовождение аӷбаныҟәацаҩ, бз. аӷбаныҟәацʹаҩ — судоводитель аӷбаныҟәара — судоходство аӷбаныҟәара анаплакра — пароходство аӷбарацәа — кокс аӷбарӡааҟәрылара — кораблекрушение аӷбарныҟәаҩ — судоводитель аӷлам — акула
ахаҳәгәара, бз. ахʹаҳәгәара — каменная запруда для ловли рыбы ахамса // ахамсы — хамса лит. аханагалара, бз. ах’анагалара — всплыть на поверхность ахы, бз. ахʹы — нос корабля ахыбра, бз. ахʹыбра — палубная надстройка типа хижины лит. ахыԥша — взрывная волна ахықә, ахʹықә — ахыҵәара, ахʹыҵәара — погрузиться с головой (в воду) ахыҽҽара, бз. ахʹыҽҽара — перекатываться; водопад ахырхара, бз. ахʹырхара — направление плавания ахӡаарҵәыира, бз. ах’ӡаарҵәыира — нырять лит. ахӡы — спинной плавник ахсаала, бз. ахʹсаала — карта ахӷәыра, бз. ах’ӷәыра — палуба аххалара, бз. ахʹхалара — оставаться надолго в море ахныҟәара, бз. ах’ныҟәара — плавать (по морю) ахиаала, бз. ах’иаала — плавание на спине; щука лит. ахә — якорь ахәӡааҵәыира, бз. ах’әӡааҵәыира — нырять
лит. аҳаҵаҳәа — грузило Ҳаиҭ — бог подземного царства аҳәагәыжь — якорная цепь
амаакыра — перила (на корабле) амаҭԥсыӡ, бз. амаҭԥс’ыӡ — рыба-игла, угорь амақьаԥсыӡ, бз. амақьаԥсʹыӡ — таран амазгәыҭ // амызгәыҭ — мачта амaзгәыҭтә ԥшыхәырҭа — наблюдательный пост на мачте амыдаӷьцәа — чешуя рыбы, ракушка улитки амыжьӡы — соленая (морская) вода амырӷыӷ — колюшка амшын // амашын — море амшын аарцә — по эту сторону моря амшын аҵа — дно моря амшын зыҭра иҭыҵыз — море, вышедшее из своих берегов амшын нырцә — противоположный берег моря амшынԥааҩ — служитель культа моря амшынтә — морской амшынтә хсаала (бз. ахʹсаала) — морская карта амшынгәы — амшынгәҭынтә ԥшыхәырҭа — наблюдательный пост на мачте амшынҟыз — амшынхыларатә, бз. амшынхʹыларатә — мореходный амшынхылаҩ, бз. амшынхʹылаҩ — мореплаватель, мореход амшынҳәа // амашынҳәа — дельфин амшынла // амашынла — акула амшынла аныҟәара — мореплавание, мореходство амшынуаҩ — моряк амлагәыр, абж. ауалагәыр — лосось амлагәыржьы — лососина
анапҭых — кроль (стиль плавания) анапҭҟьа — кроль (стиль плавания) анышь — лодка анышьхҵара, бз. анышьхʹҵара — место пускания лодок адж. анкьыс — крючок
арапаӷәра — палуба аркьац // аркьыц — крючок (рыболовный), удочка аршәкаҭа, бз. арсʹәкаҭа — закидная сеть арӷыӡ, бз. арӷыӡʹ — спинной плавник (рыбы) арӷба — крейсер арӷбаныҟәара — крейсировать
алажьра — бросить (в море, в воду) алахы, бз. алах’ы — головастик алаҳара — падать, погрузиться (в море) алар — длинная веревка с крючком ларӡса // ларӡсеиа, бз ларӡʹсʹа — кроль (слить плавания) алыкь — ил алымҳарҭа — жаберная крышка алымҳарҭаҳаҭа — жаберная крышка
ауырҭ — шквал
аидауыр — палуба аисра, бз. аисʹра — волнение (морское) аихац, бз. аихац(?) — часть крючковых орудий лова; вила с 2-мя зубцами для закалывания рыбы аихасаҟәа, бз. аихʹас(?)аҟәа — плот аиҩҵәага — прямоугольный невод аҩӡыбжьара — междуречье
Источники: Дзидзария О. П. Морская лексика в абхазском языке. — Сухуми: Алашара. 1989. А. Д. Хеция (бзыбский материал)
|